Snel en betaalbaar grote duurzaamheidstappen maken

Auteur: Toon van Doormalen

De introductie en ontwikkeling van de lucht/water warmtepomp loopt parallel met de start en het verloop van mijn loopbaan bij AWB. Ik ben op 1 februari 2009 bij AWB begonnen en de eerste prototypes van onze warmtepomp werden nog dat voorjaar geïnstalleerd. Met andere woorden: ik ben vanaf de start betrokken geweest bij de toepassing van dit mooie systeem waarmee je snel en betaalbaar grote duurzaamheidstappen kunt maken. Toch heeft het zomaar zes, bijna zeven jaar geduurd voordat de markt rijp was voor de lucht/water warmtepomp. Sterker: ik heb het idee dat de techniek pas nu wordt gewaardeerd en de mogelijkheden nu echt beginnen te landen.

 

Bij een warmtepomp denken de meeste mensen in eerste instantie aan een bodem warmtepomp. Maar wist u dat verreweg het grootste deel van de geïnstalleerde systemen lucht/water warmtepompen zijn? Volgens het CBS waren er eind 2015 in Nederland ruim 295.000 warmtepompen opgesteld, waarvan de helft bij woningen en de helft bij utiliteitsgebouwen. Hiervan zijn 248.000 lucht/water warmtepompen, maar liefst 84%!

 

Wat zijn de verschillen? Een bodempomp is een veel gecompliceerdere installatie waar grote energiebesparingen mee kunnen worden gehaald. Ze worden veelal ingezet bij nieuwbouwprojecten voor bijvoorbeeld nul-op-de-meter-woningen. De voorwaarden (vergunningen) die worden gesteld aan een bodempomp zijn ingrijpend. Afgezien van de installatie-eisen zijn die er niet voor de lucht/water warmtepomp. Ook is de investering in een bodem warmtepomp veel groter dan die in een lucht/water warmtepomp. Kortom: wie snel en gemakkelijk energie wil besparen is beter uit met een lucht/water warmtepomp, zeker bij renovatie. Vandaar dat grote verschil in toegepaste aantallen.

 

De techniek

De meest vragen die ik onderweg krijg betreffen de onbekendheid met de techniek. De techniek is echter niet veel gecompliceerder dan een conventionele CV-installatie. Kijk maar eens naar dit filmpje van een slimme renovatie door Woningcorporatie De Kleine Meierij om te zien hoe weinig ruimte een warmtepomp inneemt.

Ook over het terugverdienmodel zijn veel vragen. Want waarom zou ik als woningcorporatie investeren in een systeem als de voordelen, zoals de besparing op de kosten, naar de gebruiker gaan? En waarom zou ik niet een paar stappen maken maar meteen naar een nul-op-de-meter woning gaan? Woningcorporaties hebben met de overheid afgesproken dat hun voorraad huurwoningen uiterlijk in 2020 een Energie-Index van 1,25 heeft, het voormalige Label B. Dat lijkt op dwang van buitenaf en dus niks verdienmodel, maar dat is niet helemaal waar. Er staat ook wat tegenover.

 

De overheid heeft twee stimuleringsregelingen in het leven geroepen, de STEP- en ISDE subsidie, waarmee bijna de gehele investering terugverdiend kan worden. Het gaat om bedragen van 1.500 euro via STEP en respectievelijk 1.000 en 2.300 euro voor een Hybride of een All-electric lucht/water warmtepomp. Neem je het geld voor de ketelvervanging mee in de berekening dan is de investering circa 1.000 euro. Bovendien mogen verbeteringen in het kader van duurzaamheid meegenomen worden via het bekende woningwaarderingstelsel.

 

Onzekerheid bij corporaties

Wat ik ook veel tegenkom bij corporaties is de onzekerheid over wat er de komende jaren nog meer op hun pad komt. Is de investering die ik nu doe tevergeefs en is het daarom verstandiger onmiddellijk naar nul-op-de-meter te gaan in het kader van bijvoorbeeld de Stroomversnelling? Het antwoord op die vraag verschilt per situatie maar mijn stelling is: borduur bij bestaande woningen voort op de bestaande installatie, verbeter die eenvoudig met een lucht/water warmtepomp en zet snel en betaalbaar minimaal twee duurzaamheidstappen.

 

Auteur: Toon van Doormalen

Toon is sinds 1 februari 2009 bij AWB werkzaam als Account Manager in de regio Zuidwest-Nederland.